Artikelen van Janny Dierx

TijdschriftNJB 22 (2022)
De falende evacuatie uit Kabul was een voortzetting van het asielbeleid
Fadi Fahad en Thomas Spijkerboer
Waar de regering stelt dat de snelle machtsovername door de Taliban de oorzaak is van het falen van de evacuatie, wordt in dit artikel betoogd dat dit een uitvloeisel is van de relativering van de risico’s voor Afghaanse medewerkers die al jaren de basis vormde van het Nederlandse asielbeleid. Er was al sprake van een jarenlange opstapeling van ondubbelzinnige informatie die wees op de kwetsbaarheid van lokaal Afghaans personeel. Pas in juli 2019 leidde dit ertoe dat Afghanen die voor de internationale strijdkrachten hadden gewerkt als risicogroep werden aangemerkt, terwijl is gebleken dat de Nederlandse regering al sinds 2009 de bedreigende veiligheidsrisico’s voor deze groep structureel heeft erkend. Uit rechterlijke uitspraken blijkt echter dat het risicogroepbeleid in de beoordeling van asielaanvragen regelmatig niet werd uitgevoerd. In combinatie met de onderschatting van de gevolgen van de terugtrekking van de internationale troepenmacht heeft dit geleid tot het te laat intreden van het besef van de ernst van de situatie en de falende evacuatie.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Over de mogelijkheid van functioneel extreem geweld
Wouter Veraart
Het bekende ‘pak van Sjaalman’ uit Multatuli’s Max Havelaar bevat het onderwerp Over de misdaden der Europeërs buiten Europa, maar in de conclusie van het recente onderzoek Onafhankelijkheid, Dekolonisatie en Geweld en Oorlog in Indonesië van drie onderzoeksinstituten blijft een verwijzing naar de term ‘oorlogsmisdaden’ doelbewust achterwege. Dat roept de vraag op of het wel mogelijk is om misdaden te plegen in een koloniale, buiten-Europese ruimte waarin fundamentele rechtsbeginselen lijken te ontbreken en er onzekerheid bestaat over het toepasselijke recht. Hoge bestuurders in zo’n rechtsarme ruimte vallen bij Multatuli ten prooi aan ‘duizeling’ en ‘wierook-dronkenschap’. Kan die duizeling van machthebbers in een juridische schemerzone wellicht de mogelijkheid van functioneel extreem geweld verklaren, zoals dat in het recente onderzoek naar voren komt, maar niet afdoende verklaard wordt?

[verder lezen in NAVIGATOR]

Rechterlijk werk maken van mediation in strafzaken
Corné van der Wilt, Judith Uitermark, Erik Koster en Odile Leinarts
Herstelbemiddeling in het strafrecht zal in 2050 een hoge vlucht hebben genomen. Dat voorspelt Geert Corstens, oud-president van de Hoge Raad en voormalig redacteur van dit blad. Dat dit onderwerp zich ook in steeds meer mediabelangstelling mag verheugen, blijkt uit de lopende televisieserie ‘Recht in de ogen’ van Omroep Max, waarin daders en slachtoffers onder leiding van Charles Groenhuijsen met elkaar in gesprek gaan. Ook Saskia Belleman besteedde er onlangs in De Telegraaf veel (positieve) aandacht aan. Hoewel er altijd een rol voor sanctionering van delicten zal blijven, neemt het huidige strafrecht te veel conflicten van de betrokkenen ‘uit handen’. Strafrechters moeten daarom herstel door de partijen onderling meer voorop gaan stellen. Dit vergt een grote dosis creativiteit en durf om bestaande paden te verlaten, aldus Corstens. Dit zijn wij met hem eens. Anno 2022 heeft de rechter al opties om herstel te bevorderen, zodat naast rechtspreken ook plaats is voor rechtzetten. Omdat deze mogelijkheden nog vaak onbenut blijven, laat dit artikel zien hoe rechters meer werk kunnen maken van mediation in strafzaken.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Genoegdoening voor slachtoffers van geweldsmisdrijven
Janny Dierx en Roland R. Knobbout
In dit artikel wordt betoogd dat de plannen inzake modernisering van het Wetboek van Strafvordering en de aanbevelingen ter verbetering van schadeafhandeling voor slachtoffers uit het advies van de Commissie Donner tekortschieten voor slachtoffers van geweldsmisdrijven. De bestaande praktijk in de strafrechtketen fungeert te veel als een systeem dat vooral gericht is op financiële genoegdoening en de verschillende onderdelen werken te veel langs elkaar heen. Er is te weinig oog voor de eigen verantwoordelijkheid van daders en voor het individuele ‘doenvermogen’ van slachtoffers. De huidige praktijk en de plannen ter verbetering voldoen onvoldoende aan de behoeften van slachtoffers, maar ook niet aan staand kabinetsbeleid dat schade zoveel mogelijk wil verhalen op daders. Het moderniseren van de Wet Schadefonds Geweldsmisdrijven en het structureel inzetten van mediation en herstelrecht in alle fasen van het strafproces kan hierin verandering brengen. In navolging van de omslag die zich voltrekt in het bestuursrecht als gevolg van de Toeslagenaffaire vergt dit ook in het strafrecht een omslag van ‘systeem denken’ naar ‘maatwerk denken’.

[verder lezen in NAVIGATOR]

22 juni 2022
TijdschriftNJB 22 (2021)
Neurorechten: wat doet Nederland ermee?
Sjors Ligthart, Tijs Kooijmans en Gerben Meynen
Nieuwe neurotechnologieën werpen fundamentele vragen op voor het recht. Grofweg zijn twee typen technologieën te onderscheiden: enerzijds technieken die informatie uit het brein halen en anderzijds technieken die het brein veranderen. Bieden fundamentele rechten zoals vastgelegd in het EVRM en de Grondwet voldoende houvast en ruimte om het gebruik van deze technologieën in de hand te houden of moeten nieuwe rechten worden geformuleerd? In internationale literatuur wordt al enkele jaren gediscussieerd over de vraag of traditionele rechten en vrijheden voldoende bescherming bieden tegen deze opkomende technologieën die kunnen ingrijpen in ons ‘mentale leven’. Verschillende landen staan inmiddels op het punt van daadwerkelijke erkenning van specifieke neurorechten in hun nationale constitutie, maar in Nederland is er vooralsnog weinig aandacht voor deze belangrijke rechtsontwikkeling. Deze bijdrage beoogt die discussie te stimuleren en te verbreden door te onderstrepen dat naast de wetenschap input van de politiek – op het gebied van rechtsbescherming – inmiddels ook van belang is.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Bescherming Klokkenluiders schiet ernstig tekort
Janny Dierx en Rob van Eijbergen
De bestaande (rechts)bescherming en het voorstel voor een nieuwe Wet Bescherming Klokkenluiders schieten ernstig tekort omdat er te weinig oog is voor de specifieke dynamiek in klokkenluiderszaken en omdat er een structureel gebrek aan effectieve conflicthantering bestaat. De huidige focus op procedures drijft betrokkenen onnodig uit elkaar. Klokkenluiders hebben tastbare en doortastende ondersteuning nodig om een melding constructief bespreekbaar te maken. Daarbij zou preventief moeten worden ingespeeld op veel voorkomende patronen die zich voordoen in klokkenluiderszaken.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Nieuw auteurscontractenrecht 2021
Dirk Visser
Per 7 juni 2021 verandert het auteurscontractenrecht. Auteurs, uitvoerende kunstenaars, uitgevers, producenten en opdrachtgevers worden geconfronteerd met nieuwe regels en nieuwe onzekerheden ten gevolge van Europese harmonisatie. In deze bijdrage wordt een overzicht gegeven van de veranderingen en hoe hier in de praktijk het beste mee kan worden omgegaan.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Gerechtskunst
Reiner de Winter
Als er één beroepsgroep is die ervan op de hoogte is dat alles zich met alles laat verbinden, dan is het wel de onze. De schijn van noodzakelijkheid ligt immers al heel gauw voor het oprapen, weet een jurist uit ervaring. En de meeste ‘rechtzoekenden’ weten dat eveneens! Wonderbaarlijk dan ook dat er zoveel publiciteit ontstond naar aanleiding van de aankleding van de nieuwe rechtbank in Amsterdam.

[verder lezen in NAVIGATOR]

2 juni 2021