Weigering registratie Europees burger-initiatief Stop TTIP nietig

Geschreven door: Redactie op

Het burgerinitiatief ‘Stop TTIP’ zwengelt op rechtmatige wijze het democratisch debat aan en vormt geen onaanvaardbare inmenging in het verloop van de wetgevingsprocedure. Daarom verklaarde het Gerecht van de Europese Unie op 10 mei 2017 de weigering van de Europese Commissie dat burgerinitiatief te registreren nietig.

De regeling betreffende het Europese burgerinitiatief bepaalt dat wanneer ten minste één miljoen burgers van de Unie, afkomstig uit ten minste een kwart van de lidstaten, van oordeel zijn dat inzake een aangelegenheid een rechtshandeling van de Unie nodig is ter uitvoering van de Verdragen, zij het initiatief kunnen nemen de Commissie te verzoeken binnen het kader van de haar toegedeelde bevoegdheden een passend voorstel daartoe in te dienen. Vóór een Europese burgerinitiatief kan beginnen met handtekeningen verzamelen, moet het initiatief worden geregistreerd bij de Commissie. De Commissie kan registratie weigeren wanneer het onderwerp van het initiatief buiten het kader van haar bevoegdheden valt om bij de Raad en Parlement  een voorstel in te dienen voor een rechtshandeling ter uitvoering van de Verdragen.

Stop TTIP

Met dit initiatief wordt de Commissie, kort gezegd, verzocht de Raad aan te bevelen het haar verleende mandaat om te onderhandelen over het TTIP, het omstreden vrijhandelsverdrag met de Verenigde Staten, in te trekken en het handelsakkoord met Canada, CETA, niet te sluiten.  Volgens de Commissie valt dat initiatief buiten het kader van haar bevoegdheden om een voorstel in te dienen voor een rechtshandeling van de Unie ter uitvoering van de Verdragen en daarom heeft zij registratie geweigerd. Hierop heeft het burgercomité achter het initiatief bij het Gerecht van de Europese Unie beroep ingesteld tot nietigverklaring van het besluit van de Commissie.

Arrest 10 mei

Het Gerecht wijst het argument van de Commissie af dat het besluit tot intrekking van de machtiging die haar is verleend om onderhandelingen te starten over het sluiten van het TTIP, niet het voorwerp van een Europees burgerinitiatief kan vormen. Volgens de Commissie valt een dergelijk besluit niet onder het begrip ‘rechtshandeling’ omdat de machtiging zelf niet onder dat begrip valt, aangezien zij een voorbereidend karakter heeft en geen rechtsgevolgen voor derden teweegbrengt.

Het Gerecht wijst er dienaangaande op dat het beginsel van democratie, dat een van de grondwaarden is waarop de Unie is gebaseerd, en het doel dat ten grondslag ligt aan de Europese burgerinitiatieven gebieden het begrip rechtshandeling aldus uit te leggen dat het rechtshandelingen omvat als een besluit tot het openen van onderhandelingen over het sluiten van een internationale overeenkomst (zoals het TTIP of de CETA), dat er onbetwistbaar toe strekt de rechtsorde van de Unie te wijzigen.

Het Gerecht stelt voorts vast dat er geen grond is om rechtshandelingen tot intrekking van een besluit dat machtiging verleent tot het openen van onderhandelingen over het sluiten van een internationale overeenkomst, en handelingen die tot doel hebben het ondertekenen en het sluiten van een dergelijke overeenkomst te verhinderen, van dat democratisch debat uit te sluiten.

Ook het argument van de Commissie dat de handelingen waarop het initiatief aanstuurt, tot een onaanvaardbare inmenging in het verloop van een lopende wetgevingsprocedure leiden wordt niet door het Gerecht aanvaard. Het doel van het Europese burgerinitiatief is immers de burgers van de Unie toe te staan meer aan het democratische bestel van de Unie deel te nemen, door bijvoorbeeld de Commissie te verzoeken een voorstel voor een rechtshandeling van de Unie in te dienen en door een democratisch debat op gang te brengen zonder de vaststelling van een rechtshandeling te moeten afwachten waarvan uiteindelijk de wijziging of de intrekking wordt verlangd.

Het erkennen van een dergelijke mogelijkheid brengt evenmin het beginsel van institutioneel evenwicht in het gedrang, aangezien het aan de Commissie staat te beslissen of zij al dan niet gevolg geeft aan een geregistreerd Europees burgerinitiatief waarvoor het benodigde aantal handtekeningen is verzameld, door in een mededeling haar juridische en politieke conclusies over het initiatief uiteen te zetten, alsook de maatregelen die zij eventueel gaat nemen en de redenen waarom zij die maatregelen (niet) neemt.  


Arrest Gerecht Europese Unie in zaak T-754/14

Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 15 mei 2017

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

Agenda

Legal Visions: jurisprudentie in korte videopresentaties

Het enthousiasme voor TaxVisions met elke week de belangrijkste fiscale jurisprudentie in korte videopresentaties (https://www.wolterskluwer.nl/taxvisions) heeft Wolters Kluwer bewogen om ook voor (andere) juristen bij wijze van proef een animatie video te maken van een arrest van de Raad van State. Er zijn plannen om dit wekelijks te gaan doen voor de belangrijkste jurisprudentie (strafrecht, privaatrecht en bestuursrecht). Lijkt u dat wat? Laat het ons weten via redactie@njb.nl

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.