Van LJN naar ECLI: vijf prangende vragen

Het Landelijk Jurisprudentienummer (LJN) is op 28 juni 2013 vervangen door de European Case Law Identifier (ECLI). Het zal even wennen zijn, maar juridische praktijk en wetenschappelijk onderzoek zullen uiteindelijk profiteren van de vele voordelen die ECLI biedt. Hieronder een beknopt antwoord op de meest gestelde vragen.1

Het Landelijk Jurisprudentienummer (LJN) is op 28 juni 2013 vervangen door de European Case Law Identifier (ECLI). Het zal even wennen zijn, maar juridische praktijk en wetenschappelijk onderzoek zullen uiteindelijk profiteren van de vele voordelen die ECLI biedt. Hieronder een beknopt antwoord op de meest gestelde vragen.

Wat is de European Case Law Identifier en waarom deze overstap?

ECLI is een Europese standaard voor het nummeren van rechterlijke uitspraken, die eind 2010 is vastgesteld door de Raad van Ministers van de EU.2 Een ECLI bestaat altijd uit dezelfde vijf elementen: ECLI:land:gerecht:jaar:nummer, van elkaar gescheiden door een dubbele punt. De landcode beslaat altijd twee posities, de gerechtscode heeft er maximaal zeven. De formatteringsregels voor het laatste deel kan ieder land zelf vaststellen, maar het mag alleen letters, cijfers of punten bevatten, geen andere tekens.
Nederland was één van de weinige landen waar vóór de introductie van ECLI reeds een jurisprudentie-identifier bestond: het LJN werd niet alleen gebruikt voor het nummeren van op Rechtspraak.nl geplaatste uitspraken, maar – in de LJN-index – ook voor elders gepubliceerde uitspraken. Het LJN had evenwel een aantal problematische aspecten, en de herbouw van de uitsprakendatabanken van de Rechtspraak is daarom aangegrepen om over te stappen naar de Europese standaard.

Wat houdt de overgang in?

Bij de meeste uitspraken die reeds een LJN hadden, zal dit LJN het laatste deel van de ECLI vormen. Nieuw-gepubliceerde uitspraken krijgen geen LJN meer; het laatste deel van de ECLI-code zal uit een numeriek volgnummer bestaan. Een punt van aandacht is dat de conclusies van het Parket bij de Hoge Raad nu een eigen ECLI krijgen, terwijl ze in het verleden hetzelfde LJN hadden als het arrest.
Het zelf omzetten van LJN naar ECLI moet worden afgeraden. Op Rechtspraak.nl is een conversielijst beschikbaar maar ook in de databank kan nog op LJN worden gezocht. Oude LJN-deeplinks naar zowel de LJN-index als naar Rechtspraak.nl blijven gewoon werken.

Hoe gebruik ik ECLI in citaties?

Het LJN was een betekenisloos nummer dat bij gebruik in citaties vaak aanvullende gegevens benodigde. Een ECLI evenwel bevat reeds zoveel informatie dat daarmee in de meeste citaties kan worden volstaan. Zo zal na enige gewenning iedereen ‘ECLI:NL:RBNNE:2013:14’ direct herkennen als een uitspraak uit 2013 van Rechtbank Noord-Nederland. Een overzicht van alle gerechtscodes is te vinden op Rechtspraak.nl en op het Europese e-justiceportaal.3
De vindplaatsen van een uitspraak hoeven niet meer bij een citatie te worden vermeld want alle actuele vindplaatsen – voor zover tenminste door uitgevers aangemeld – zullen altijd op Rechtspraak.nl te vinden zijn. Gebruik ook geen LJN’s meer om een uitspraak te citeren en bedenk dat ECLI’s volledig en juist moeten worden geciteerd om door zoekmachines te kunnen worden herkend. Kort een ECLI dus niet verder in en bedenk geen eigen varianten op de schrijfwijze.

Wat zijn de voordelen van de Europese dimensie?

Door onbekendheid met buitenlandse nummeringsmethoden, uiteenlopende citatieregels en taalbarrières is rechtsvergelijkend onderzoek – ondanks de toegenomen beschikbaarheid van openbare databanken – vaak problematisch. Zo is het zoeken naar zowel Nederlandse als buitenlandse bronnen die het Baby-Kellyarrest van de Hoge Raad of het Benthem-arrest van het EHRM citeren een vrijwel hopeloze opgave.
Maar als alle citaties worden gemaakt met het eenduidige ECLI, wordt het vinden van die aanhalingen een stuk eenvoudiger, in welke taal en in welke databank ze ook staan. En om te voorkomen dat u toch al die afzonderlijke databanken zou moeten bezoeken, moet in 2014 de ‘ECLI-zoekinterface’ gereed zijn, als onderdeel van het Europese e-justiceportaal. Hier zal men direct kunnen zoeken in alle aangesloten nationale en Europese jurisprudentie¬databanken. Daarbij verwijzen hyperlinks naar gerelateerde (nationale of Europese) regelgeving en verwante uitspraken.Die laatste functionaliteit vergt wel dat dergelijke ‘linked data’ beschikbaar zijn in nationale dataverzamelingen. Door verschillende landen en Europese instellingen wordt hieraan inmiddels hard gewerkt, daarbij geholpen door een steeds beter gestandaardiseerde juridische-informatie-architectuur. ECLI is daarvan een belangrijke component, voor wetgeving is inmiddels de European Legislation Identifier (ELI)4 geïntroduceerd.

Hoe staat het met de introductie in andere landen?

Frankrijk, Slovenië en Tsjechië introduceerden ECLI reeds op hun publieke websites, zij het nog niet voor alle gerechten. In andere landen – waaronder Duitsland, Italië, Spanje, Malta, Slowakije en Finland – wordt aan invoering gewerkt of is ECLI reeds in interne systemen beschikbaar. Ook het Europees Hof van Justitie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zullen op korte termijn ECLI’s gaan toekennen aan al hun uitspraken.

Mr. M. van Opijnen is productmanager informatiediensten bij het Kennis- en exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties (KOOP). Hij is lid van de EU-Raadswerkgroep e-law & e-justice en nauw betrokken bij de ontwikkeling van ECLI.

Dit artikel verschijnt in NJB 2013/1607, afl. 27


Bron afbeelding: www.shutterstock.com


1. Zie ook en.wikipedia.org/wiki/European_Case_Law_Identifier en de daar aangehaalde bronnen.
2. Raadsconclusies waarin de invoering wordt aanbevolen van een Europese identificatiecode voor jurisprudentie (ECLI) en van een minimum aantal uniforme metagegevens betreffende jurisprudentie, PbEU 2011, C 127/01.
3. https://e-justice.europa.eu/content_european_case_law_identifier_ecli-175-nl.do.
4. Conclusies van de Raad over het verzoek tot invoering van een Europese identificatiecode voor wetgeving (ELI), PbEU 2012, C 325/02.

 

Naam auteur: Marc van Opijnen
Geschreven op: 3 juli 2013

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reacties

Frits Jansen schreef op :
En nu nog de Amerikanen! Sinds jaar en dag identificeren zij hun rechtszaken met de namen van de partijen, al dan niet afgekort. US Supreme Court zaken zijn redelijk makkelijl te herkennen, maar bij lagere instanties moet je vaak uit het publicatiemedium afleiden welke rechter sprak.
Bizar is ook de Amerikaanse preoccupatie met paginanummers. Waar onze rechters de rechtsoverwegingen plegen te nummeren, gebruiken de Amerikanen paginanummers. Meestal worden belangrijke arresten in meerdere bladen afgedrukt, zodat een bepaalde "pincite" (pinpoint citation) correspondeert met meerdere paginanummers.
Het summum is dat de regels van het Harvard Bluebook vereisen dat verwijzingen naar verdragen en buitenlandse wetgeving ook moeten worden voorzien van paginanummers, uit een of andere obscure uitgave waar ik nog nooit van had gehoord. Toen ik de redactie van een Amerikaans tijdschrift dat ik een artikel had aangeboder er minzaam op wees dat het juist zo handig is dat wetten en verdragen in artikelen zijn gestructureerd was het simpele antwoord: regels zijn regels!
Jammer want Amerikaanse bronnen zijn vaak heel interessant.

J. de Kreek schreef op :
Sorry dat ik het meld, als jurist. De ECLI aanduiding imponeert onzinnig. De LJN-nummering was prima. Om in het algemeen de vindplaats van rechtspraak aan te duiden of rechtspraak te vinden is het onnodig te weten van welke rechtbank, uit welk jaar en uit welk land de rechtspraak komt. Elk land kan ook een eigen rangtelwoord van ten hoogste 25 alfanumerieke tekens, in een formaat dat elke lidstaat zelf bepaalt, aan het ECLI nummer toevoegen. Dat eigen rangtelwoord van elke lidstaat is meer dan voldoende om rechtspraak te vinden. Dat is immers een unieke code. Merk nu al dat rechtspraak minder makkelijk te vinden is. Bijvoorbeeld de beschikking van de Hoge Raad van 07 april 2006 is te ondersheiden van de overige rechtspraak door LJN:AU9736. Makkelijk te onthouden. Zoeken via Google op LJN:AU9736 levert nu geen vindplaats meer op rechtspraak.nl. Wanneer op rechtspraak.nl gezocht wordt naar “LJN:AU9736” komt niet als eerste de gezochte beschikking naar voren. In de zoekfunctie van rechtspraak.nl komt als eerste de conclusie van de PG bij LJN:BO0198 naar voren. Om de beschikking te vinden is het nu nodig de compleet ingewikkelde ECLI code te kennen. Het is makkelijk te herkennen dat de ECLI-code niet deugt, immers de metadata zit nu twee keer in de code. Het door de lidstaten zelf bepaalde rangtelwoord bevat immers ook de gegevens die te herleiden zijn tot land, datum en rechtsprekend college.

Handiger was geweest een goede zoekmachine te maken die functioneel op trefwoorden zoekt en het eigen rangtelwoord per land. Omdat landen eigen rantelwoorden gebruiken zijn de uitspraken daaraan ook te herkennen als afkomstig van een bepaald land. Bovendien zijn het allemaal verschillende taalgebieden. Kennelijk heeft iemand in de EU gedacht aan te sluiten bij de schrijfwijze van IPv6 waarmee IP-nummers van websites aangeduid worden zonder te beseffen dat er voldoende alfanumerieke tekens in een eigen rangtelwoord van 25 tekens per land passen om de locatie van rechtspraak te vinden. Het ELCI nummer demonstreert dat beleidsbepalende juristen niet goed zijn onderwezen in digitaal tijdperk. Verder beslist elke lidstaat of, en in hoeverre, het gebruikmaakt van het ECLI-systeem. Daarmee is de functie van het systeem meteen te niet gedaan, de kans is redelijk dat er minder rechtspraak te vinden zal zijn omdat de nationale ECLI-coördinator bepaalt welke rechtbanken een code kunnen krijgen; de wijze bekend maakt waarop het rangtelwoord is samengesteld; en alle overige gegevens verstrekt die relevant is voor het functioneren van het ECLI-systeem. Daarmee wordt het vinden van rechtspraak afhankelijk gemaakt van het functioneren van de nationale ECLI-coördinator.
Reinier Bakels schreef op :
Gepromoveerd op een rechtsvergelijkend onderzoek herken ik het probleem wel. Alleen zou ik ook willen dat de verwijzing binnen rechterlijke uitspraken een beetje gestandaardiseerd, althans gestroomlijnd worden. Vooral Amerikaanse rechtspraak is wat dat betreft een nachtmerrie. Het bekende Blue Book verlangt (terecht) "pinpoint citations" als het even mogelijk is. Alleen verwijzen Amerikanen niet naar netjes genummerd rechtsoverwegingen zoals wij dat doen, maar naar bladzijdenummers, en daarbij is het niet ongebruikelijk meerdere bronnen te vermelden elk met hun eigen bladzijdenummer. gevolg is ook dat de teksten zoals die door de rechtbanken zelf worden gepubliceerd nauwelijks bruikbaar zijn voor citaties, omdat die bladzijdenummers in commerciële publicaties staan zoals je die uit een databank als Westlaw haalt, bijv. van de Federal Reporter.

Maar Amerikanen zullen zich natuurlijk nooit storen aan buitenlandse standaardisatievoorstellen.

Duitse uitspraken kennen wel genummerde rechtsoverwegingen, alleen gaan ze daarmee - typisch Duits - vele niveaus diep, bijv. II.A.1.c.

Duitsers hebben trouwens de - goede - gewoonte om de "roepnaam" van arresten te baseren op de inhoud en niet op de namen van de partijen. Waardoor bijv. uitspraken van de Kamers van Beroep van het Europees Octrooibureau dubbele namen krijgen, bijv. COMVIK/Zwei Kennungen (T 641/00). Zelfs Amerikaanse uitspraken krijgen in de Duitse literatuur een andere naam: State Street Bank v. Signature werd Finanzdienstleistungsanordnung, een naam waarbij ik een glimlach niet kon onderdrukken. dan is het wel een voordeel als we straks niet meer op zaaknamen hoeven zoeken.

Wat gebeurt er trouwens met uitspraken uit het verleden? Vooral in jurisdicties waar precedenten bindend zijn zullen nog eindeloos lang verschillende verwijssystemen naast elkaar moeten blijven bestaan. Waar in Nederland meestal niet worden verwezen naar jurisprudentie van meer dan enkele decennia geleden, is het in de VS heel normaal om negentiende-eeuwse uitspraken te citeren.
ECLI: Nieuwe manier van nummeren rechterlijke uitspraken schreef op :
[...] de EU is een nieuwe manier voor het nummeren van rechterlijke uitspraken [...]



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.