De misleiding van Nederland

Deze opinie dankt zijn bestaan aan de schreeuw om aandacht, waarmee Thierry Baudet als actievoerder tegen de EU tijdens debatten aan zijn opponenten vraagt of ze zijn boeken wel hebben gelezen. Ik begon zijn vraag als een persoonlijk verzoek te beschouwen en haalde zijn proefschrift The Significance of Borders samen met de Nederlandse bewerking ervan in huis.1

Mijn ogen vielen uit hun kassen. De glazen sprongen uit mijn bril en mijn hersenen weigerden te bevatten wat ik las. Ik probeerde de Engelse versie. De grootste fout die de Europeanen in de 20e eeuw hebben gemaakt, is niet dat ze in de eerste helft ervan twee wereldoorlogen tegen elkaar hebben gevoerd, maar dat ze in de tweede helft met elkaar zijn gaan samenwerken.

De moeder van alle omkeringen. Op de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog zijn de politici met een nietsontziende aanval op de natiestaat begonnen. Zij hebben de natiestaten zo stelselmatig ondermijnd dat er zeventig jaar later nauwelijks nog een soevereine staat in Europa te vinden is. Niet de vervolgde en vermoorde minderheden, de politiek andersdenkenden of de gesneuvelde soldaten, maar de natiestaten van Europa worden in dit proefschrift als de ultieme slachtoffers van het Nazisme en de Tweede Wereldoorlog voorgesteld.

Opinies schrijf je in een ademtocht. Een boek vereist een plan, voor een proefschrift moet je academisch onderzoek verrichten, maar een Opinie leg je in een opwelling vast. Of uit verontwaardiging. Dat betekent niet dat je in een opinie niets over academische proefschriften zou kunnen zeggen. Bijvoorbeeld dat complottheorieën en dissertaties elkaar uitsluiten. Of dat een promovendus geacht wordt haar of zijn vooronderstellingen te bewijzen in plaats van die als bewijs te gebruiken.

Baudet legt daarnaast een haast aandoenlijke naïviteit aan de dag bij de toelichting van de door hem voorgestane standpunten. Een van de meest in het oog lopende passages betreft de verdediging van het recht op oorlog dat volgens Baudet aan soevereine staten toekomt. Hij beperkt dit in het Westfaalse stelsel oorspronkelijk absolute recht tot een defensief recht op het voeren van oorlog en licht zijn standpunt als volgt toe:
‘Maar er is nog een laatste argument dat moet worden genoemd. Verre van inherent oorlogszuchtig, is opkomen voor nationale soevereiniteit in feite de enige stabiele en intrinsiek vreedzame politieke vorm. De enige soort oorlogen die natiestaten vanuit hun wezen kunnen voeren, zijn defensief. Wie streeft naar nationale zeggenschap zal geen oorlogen voeren om gebiedsuitbreiding, aangezien er geen reden is om het grondgebied uit te breiden voorbij de grenzen van de natie’.

Deze redenering is ondeugdelijk. Zij gaat enerzijds voorbij aan de geschiedenis van Europa (Heim ins Reich, Verdrag van Trianon enz.) en miskent anderzijds de actuele situatie in de Krim, de dreiging in de Baltische staten en de bevroren oorlog in het oosten van Oekraïne.

Na zijn promotie heeft de jonge doctor zich opgeworpen tot voltijds bestrijder van de Europese Unie. Zijn intentie is net zo lang tegen de EU aan te schoppen tot die omvalt. Hij beschouwde de recente volksraadpleging over het Associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne als onderdeel van zijn missie en vormde die om tot een drog-referendum over de EU. Er bestaat echter geen enkele noodzaak voor Europa om terug te keren naar het 19e eeuwse concert der natiestaten. We kunnen ook vóóruit met Nederland en de EU. Wanneer het Westfaalse paradigma van staten en diplomaten wordt ingeruild voor het burgerlijk perspectief van democratie en rechtsstaat, blijkt de EU juist de eerste internationale organisatie te zijn die ernaar streeft om als een representatieve democratie te functioneren. In dit perspectief is het een voor de hand liggende gedachte dat, als twee of meer democratische staten de uitoefening van soevereiniteit op een aantal terreinen met elkaar delen om gemeenschappelijke doelstellingen te realiseren, het samenwerkingsverband ook democratisch moet zijn.2

De EU vormt geen complot tegen de staten en burgers van Europa. Het is evenmin een poging om het Romeinse Rijk, Napoleon en Hitler na te bootsen of te evenaren. Wie de EU zo afschildert, miskent de bedoelingen van de oprichters en maakt zich schuldig aan misleiding.3 De ontwikkelingsgang van de EU kan veeleer worden samengevat in de stelling dat uit de wil om oorlog te voorkomen in Europa een nieuw soort democratie is ontstaan. De theorie van democratische integratie die auteur dezes in 2014 in dit blad presenteerde, biedt een model waarin de EU kan evolueren van een club van democratische staten tot een democratische Unie van staten en burgers.4 Het uitgangspunt is dat de burgers van de EU krachtens het Verdrag van Lissabon gerechtigd zijn om zowel aan de nationale democratie van hun land als aan de gemeenschappelijke democratie van de Unie deel te nemen. Het staat uiteraard niet vast dat dit experiment zal slagen, maar het getuigt van een principieel onwetenschappelijke instelling om het bij voorbaat als onmogelijk af te doen.

 

Mr. J.A. Hoeksma is rechtsfilosoof. Deze Opinie is ook verschenen in NJB 2016/1129, afl. 23.

 

1. T. Baudet, The Significance of Borders, Leiden, 2012 en De aanval op de natiestaat, Amsterdam, 2012.
2. J. Hoeksma, From Common Market to Common Democracy, Oisterwijk: Wolf Legal Publishers 2016.
3. Deze gedachte is uitgewerkt in het digitale pamflet De misleiding van Nederland.
4. J. Hoeksma, ‘De EU als democratisch experiment’, NJB 2014/720, afl. 14,
p. 894-901.

Naam auteur: Jaap Hoeksma
Geschreven op: 8 juni 2016

Rechtsfilosoof

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reacties

Victor Onrust schreef op :
(@Frits) Het is de vraag of er zoiets als juridische wetenschap kan bestaan. Wetten zijn door de wetgever vastgelegde normen en die normen zijn uiteindelijk altijd ideologisch, gefundeerd op het dominante wereldbeeld van de staat of ander orgaan (denk bijvoorbeeld aan de sharia). Een "rechtsfilosofische beschouwing" is daarmee per definitie politiek. Dat neemt niet weg dat ook daar zorgvuldig met historische feiten moet worden omgesprongen en dat lijkt bij Baudet niet het geval.
Hans Pieters schreef op :
Na het digitale pamflet te hebben gelezen incl. de stellingen, zal ik niet op de FVD stemmen.
L.J.Brinkhorst schreef op :
Eindelijk een scherp verweer tegen de gevaarlijke waandenkbeelden van deze Thierry Baudet. Het blijft nog steeds een smet op de Leidse universiteit dat Baudet op dit gepromoveerd is.
Jaap Hoeksma schreef op :

Het gaat van kwaad tot erger. In plaats van de kritiek op zijn proefschrift met juridische argumenten te weerleggen roept Baudet zichzelf uit tot 'de belangrijkste intellectueel van Nederland'. De Universiteit van Leiden kan zich erop beroemen de doctorsgraad verleend te hebben aan de auteur van een heus praatjesproefschrift.

Hans van Lier schreef op :
Dank voor de samenvatting door Jaap Hoeksma. Ik had al zo de pest aan het geroep van Thierry Baudet dat ik zijn boek-dissertatie niet wilde lezen omdat ik het ewaarschijnlijk na 10 blz. al woedend in een hoek zou hebben gegooid. Hoeksma bespaart me dat ongenoegen. Bij en op gezag van wie is Buadet eigenlijk gepromoveerd?
jaap hoeksma schreef op :
Het betoog dat Baudet in zijn boek De aanval op de natiestaat heeft ontwikkeld, is naar mijn mening in meerdere opzichten misleidend. Dat betekent niet dat ik, zoals in een van de reacties op mijn opinies in het Nederlands Juristenblad van 10 juni en de digitale Volkskrant van 16 juni wordt gesuggereerd, het debat over dit boek zou vergiftigen. Tussen misleiden en vergiftigen bestaat een wereld van verschil.
De eerste reden voor de door mij gebruikte kwalificatie is dat er geen aanval in de zin van een met voorbedachte raad voltrokken plan ten uitvoer is gelegd. De aanval op de natiestaat die in 1945 ingezet zou zijn, is door tijdgenoten ook niet waargenomen. Het doel van de naoorlogse generatie politici was ervoor te zorgen dat er geen oorlog meer tussen de aartsrivalen Frankrijk en Duitsland gevoerd zou worden. De overdracht van de uitoefening van soevereiniteit op het terrein van kolen en staal was een effectief middel om dat doel te bereiken. Het bleek in de praktijk zelfs zo goed te werken dat de samenwerking werd uitgebreid tot het terrein van de hele economie. De doelstelling van de EEG uit 1957 was om een interne markt tot stand te brengen.
Een tweede bezwaar dat tegen het proefschrift van Baudet aangevoerd kan worden is dat het denkmodel van het oude stelsel van internationale betrekkingen erin verabsoluteerd wordt. De leuze dat wie tegen de EU stemt voor de democratie is, is gebaseerd op een 19e eeuwse interpretatie van de werkelijkheid, die geen ruimte biedt voor de grensoverschrijdende vormen van bestuur die in het Europa van de 21e eeuw onmisbaar zijn.
Een academische tegenwerping is dat de auteur van de dissertatie The Significance of Borders zeer selectief en dus onwetenschappelijk met zijn bronnen en literatuur is omgesprongen.
In een aantal reacties is de wens geuit om Baudet het recht op weerwoord te gunnen. Ik steun die oproep graag. Misschien kan dat de opmaat tot een openbaar debat over deze vraagstukken vormen. Er is in ons land vast wel een locatie te vinden die de brugfunctie tussen de academische wereld en de publieke ruimte kan vervullen.
Rob schreef op :
Door de -wetenschappelijk onderbouwde mening- van anderen af te doen als misleiding toont Jaap Hoesma aan niet de dialoog te zoeken met andere burgers en alleen maar het debat over de EU verder te willen polariseren en vergiftigen. Met name vergiftigen. Ik vind dat Baudet wel degelijk een punt heeft. Hij is er bovendien op gepromoveerd wat aangeeft dat zijn stellingen wetenschappelijk onderbouwd zijn. Ik weet dat zijn mening sommige mensen tegen de borst stoot, maar dat maakt zijn mening nog niet minder waar. Nee de EU is niet democratisch. En nee de EU is ook niet op het pad om democratisch te worden. Voorlopig gaat (terecht) slechts 37% van de Nederlanders naar de stembus bij EP verkiezingen. Dit maakt dit een parlement zonder mandaat. En voorlopig zijn mensen als Timmermans ook niet gekozen. En van referenda trekt de EU zich ook niks aan. Ook niet als er in meerdere landen wordt gestemd en de opkomst hoog is (zie referenda Frankrijk en Nederland in 2005). Met dit soort vergiftigende columns komen burgers echt niet dichter bij elkaar en neemt de polarisatie alleen maar verder toe. Ons land wordt er echt niet beter van.
jelle v wal schreef op :
Baudet heeft volkomen gelijk. Zowel Churchill, als Kennan, de geestelijke vader van de Marshall hulp, vonden het de fout van Versailles in 1918/1919 niet Duitsland in te kapselen in een Europese unie. Dat inkapselen is in de huidige EU volkomen in het tegendeel ontaard, Berlijn is de hoofdstad geworden van het continent. De Franse opstand tegen de Loi Travail, en Nuit Debout, gaan tegen Brussel, een Brussel waarvan Valls zegt 'andere Europese landen hebben al soortgelijke wetten ingevoerd'. Fransen zijn geen Duitsers, en Duitsers worden geen Fransen, ondanks de EU illusie.
Mihai Martoiu Ticu schreef op :
@Frits Baudet's proefschrift is niet onwetenschappelijk omdat hij zijn opinie ventileert. Het is onwetenschappelijk omdat hij de literatuur niet heeft doorgrond. Hij heeft de jurisprudentie niet gelezen en zijn beweringen komen direct uit de Britse schandaalpers. Hij betwijfelt dat er een recht op leven bestaat, dat er universele mensenrechten bestaan. Hij claimt dat ICCPR geen mensenrechten bevat, maar politieke en burgerrechten. Zie bijvoorbeeld mijn blog:
http://www.mihai.nl/2013/02/08/drogredenaar-thie …
C. Muurling schreef op :
Prima reactie van Frits op het artikel van Hoeksma. Het gaat om vertrouwen en dat is al eeuwen zoek. De zogenaamde leiders zijn alleen maar met zich zelf bezig en krijgen enorm veel geld zonder er ook maar daadwerkelijk echt voor te presteren. We leven in een tijd van universeel bedrog om maar even met de woorden van George Orwell te spreken. want daardoor is het vertellen van de waarheid verworden tot een revolutionaire daad. De politici doen het zelf, ze zijn niet te vertrouwen, ze zijn er niet voor de burgers en gaan straks hun zakken vullen in de financiële wereld en verpesten de zorg. In mijn ogen zijn dit verschrikkelijke criminelen die zich verschuilen achter zelf gemaakte wetten om iedereen uit te melken en een heel klein elitair rijk groepje te beschermen. En wij burgers trappen er allemaal in.
U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.