Ingezonden mededeling

Leergang, jihadisme, terrorisme: ideologie, recht en beleid

Een leergang over het jihadistische terrorisme vanuit minstens drie perspectieven: de ideologische grondslag van het jihadisme, de juridische aspecten van de strijd tegen het terrorisme en terrorisme in de context van de Internationale betrekkingen en Internationaal recht. Verschillende Internationale en Nationale dillema’s zoals de mensenrechten versus veiligheid, strafrecht versus inlichtingenwerk, Realpolitik versus mensenrechten politiek, religie versus secularisme worden behandeld.

Leergang, jihadisme, terrorisme: ideologie, recht en beleid
Ideologie van het terrorisme, het mondiale aspect ervan en de juridische strijd tegen het terrorisme in Nederland, de verschijningsvormen van terrorisme en radicalisering, en de strijd ertegen in nationale en internationale context zijn de onderwerpen die oa in deze leergang zullen worden besproken. In de voorbije maanden werden talloze terroristische aanslagen gepleegd in verschillende landen. Ook Europa wordt in toenemende mate geconfronteerd met de terroristische dreiging. Wij in Leiden beschikken over juridische, criminologische expertise, en expertise met betrekkingen (ook het Internationaal recht) tot de ideologie van het jihadisme. 

In deze leergang zal aan de hand van 8 bijeenkomsten (van elk 6 uur) de vraag worden beantwoord wat de ideologische grondslag van het islamitische terrorisme is. Daarnaast zal het effect daarvan op de internationale betrekkingen en de regionale verhoudingen aan de orde komen. Ten slotte zal er een aantal belangrijke strafrechtelijke uitspraken omtrent het terrorisme in Nederland worden behandeld. De leergang zal worden afgesloten met het schrijven van een paper over een onderwerp/onderwerpen die tijdens de leergang aan bod zijn gekomen. Tot slot ontvangt men zijn/haar diploma en certificaat tijdens de diploma-uitreiking en een feestelijke borrel in het academiegebouw.

Cursusleider:

  • Prof. dr. A. (Afshin) Ellian, Wetenschappelijk Directeur van het Instituut voor Metajuridica aan de Universiteit Leiden. Tevens is hij hoogleraar Encyclopedie van de rechtswetenschap.
Docenten:

  • Prof. dr. A. (Afshin) Ellian, Wetenschappelijk Directeur van het Instituut voor Metajuridica aan de Universiteit Leiden. Tevens is hij hoogleraar Encyclopedie van de rechtswetenschap. 
  • Prof. dr. P.B. (Paul) Cliteur, hoogleraar Encyclopedie van de rechtswetenschap verbonden aan de Universiteit Leiden bij het Instituut voor Metajuridica Universiteit Leiden. 
  • Prof. mr. dr. E.R. (Erwin) Muller, hoogleraar Veiligheid en Recht aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden en vicevoorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. 
  • Drs. D.W.M. (Dick) Schoof, de nationale coördinator veiligheid en terrorismebestrijding.
  • Generaal buitendienst D.L. (Dick) Berlijn, oud-commandant der Strijdkrachten. 
  • Dr. M.A. (Michael) Ledeen, de voormalige veiligheidsadviseur van president Reagan. 
  • Prof. mr. J.H. (Jan) Crijns, Wetenschappelijk Directeur van het instituut en Afdelingsvoorzitter van de Afdeling Straf- en Strafprocesrecht. Tevens hoogleraar straf- en strafprocesrecht werkzaam bij het Instituut voor Strafrecht & Criminologie van de Universiteit Leiden. 
  • Prof. mr. dr. M.A.H. (Maartje) van der Woude, hoogleraar Rechtssociologie aan het Van Vollenhoven Instituut. Tevens is zij als universitair hoofddocent Straf-en Strafprocesrecht verbonden aan het Instituut voor Strafrecht & Criminologie van de Universiteit LeidenZij is gepromoveerd op het gebied van het terrorisme. 
  • Prof. dr. C.J.C.F. (Cyrille) Fijnaut, Emeritus hoogleraar strafrecht en criminologie aan Universiteit van Tilburg.
Programma: 

13.30 – 14:00 uur: Ontvangst met koffie/thee   
14:00 – 15:30 uur: College  
15.30 – 15:45 uur: Pauze      
15:45 – 17:15 uur: College  
17:15 – 17.30 uur: Pauze
17.30 - 19.00 uur:   College
19.00 – 19.15 uur:  Pauze
19.15 - 20.30 uur: College
20.30 – 21.30 uur: Diner Prentenkabinet


Bijeenkomst 1, Woensdag 1 November 2017

Recht en politiek: Terrorisme en radicalisering

Spreker 1: Docent: Prof. dr. A. (Afshin) Ellian
Spreker 2: Docent: Prof. mr. dr. E.R. (Erwin) Muller

Bijeenkomst 2, Woensdag 8 November 2017

Islam: een historisch overzicht over de sharia en islamitische staatsvorming

Spreker 1: Docent: Prof. dr. A. (Afshin) Ellian    

Bijeenkomst 3, Woensdag 15 November 2017

Terrorisme en internationale betrekkingen: oorlog tegen non-statelijke actors

Spreker 1: Dr. Michael Ledeen

Bijeenkomst 4, Woensdag 22 November 2017

Jihadisme: de ideologie van het islamitisch terrorisme

Spreker 1: Dick Berlijn
Spreker 2: Prof. dr. Afshin Ellian

Mini-symposium: actieve deelname van cursisten

Bijeenkomst 5, Woensdag 29 November 2017

Juridische kaders rond terrorismebestrijding: nationale en internationale wetgeving

Spreker 1: Prof. Dr. Cyrille Fijnaut
Spreker 2: prof. Dr. Afshin Ellian 

Bijeenkomst 6, Woensdag 6 December 2017

Jurisprudentie en Strafrechtelijke vervolging van terreurverdachten

Spreker 1: Prof. Dr. Afshin Ellian
Spreker 2: Prof. mr. Jan Crijns

Bijeenkomst 7, Woensdag 13 December 2017

Multiculturele samenleving: de brede maatschappelijke en bestuursrechtelijke aanpak van het terrorisme

Spreker 1: Drs. Dick Schoof
Spreker 2: Prof. dr. Maartje van der Woude

Bijeenkomst 8, Woensdag 20 December 2017

Grondrechten in het tijdperk van terrorisme

Spreker 1: Prof. Dr. Afshin Ellian
Spreker 2: Prof. dr. Paul Cliteur

Toelichting Bijeenkomsten:

Bijeenkomst 1 – Recht en politiek: terrorisme en radicalisering

Woensdag 1 november 2017

Spreker 1: Prof. dr. Afshin Ellian (Wetenschappelijk directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden)
Spreker 2: Prof. dr. Erwin Muller (vicevoorzitter Onderzoeksraad voor Veiligheid)

Deze week zal worden besproken wat terrorisme precies inhoudt. Terrorisme zal worden geïntroduceerd als een politieke strijdmethode. De terreurdaden worden aanvankelijk als een politieke strategie ingezet in de strijd tegen de politieke vijand, maar niet zelden verandert het terrorisme als strategie in een ultiem doel: terreur als instrument en als doel. Tijdens deze bijeenkomst zal de nadruk liggen op het terrorisme in de twintigste eeuw, zoals geweld van linkse terreurgroepen. In dit verband zal het onderscheid tussen het klassieke terrorisme en het hedendaagse, oftewel catastrofale, terrorisme worden toegelicht. De begrippen ‘revolutie’ en ‘opstand’ zullen centraal staan en er zal ook aandacht worden besteed aan de zogeheten ‘partizanenoorlog’ in relatie tot terrorisme.

Literatuur:

  • A.Ellian, ‘Voorbij de fatale zuiverheid in nationale en internationale betrekkingen: over regiemveranderingen en omgang met het verleden’, in: Conflict en over conflictbeslechting, G.E. Ferks, B.A. de Graaf en E.R. Muller (red.), Deventer: Kluwer 2016, pp. 423-434.
  • E.R. Muller, ‘De geschiedenis van terrorisme in Nederland’, in: Terrorisme. Studies over terrorisme en terrorismebestrijding, E.R. Muller, U. Rosenthal en R. de Wijk (red.), Deventer: Kluwer 2008, pp. 217-235.
  • U Rosenthal, ‘Terrorisme’, in: Studies over terrorisme en terrorismebestrijding, E.M. Muller, U Rosenthal en R. de Wijk (red.), Deventer: Kluwer 2008, pp. 7-27.

Bijeenkomst 2 – Islam: een historisch overzicht over de sharia en islamitische staatsvorming

Woensdag 8 november 2017

Spreker 1: Prof. dr. Afshin Ellian (Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden)

Deze week zal de historische vorming van de islam worden besproken. Er zal een overzicht worden gegeven van de belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis van de islam, waarbij in het bijzonder het wordingsproces van de islam onder de loep zal worden genomen. We zullen ons focussen op de verschillende verschijningsvormen van de islam, waarbij de juridische en politieke verschijningsvorm nadrukkelijk zal worden besproken. Daarnaast zullen de sharia en islamitische staatsvorming worden toegelicht.

Literatuur:

  • A. Ellian, ‘In de geest van de moslim’, in: Elsevier Juist, en een aantal aanverwante essays.
  • E. Platti, Wat gelooft een goede moslim?, Amsterdam; Rainbow 1996, pp. 191-199, 245-264.
  • W. Montgomery Watt, Muhammad. Prophet and statesman, London: Oxford 1974, pp.82-93, 102-109, 112-124.
  • B.Lewis, The Middle East. A brief history of the last 2000 years, New York: Scribner2003, pp. 21-47.
  • I. Ishaak, Het leven van Mohammed, Amsterdam: Bulaaq 2000, pp. 27-36.

Bijeenkomst 3 – Terrorisme en internationale betrekkingen: oorlog tegen non-statelijke actors

Woensdag 15 november 2017

Spreker 1: Dr. Michael Ledeen (voormalig veiligheidsadviseur van president Reagan)

Deze week zal worden ingegaan op de internationaalrechtelijke en politieke effecten van het terrorisme. Na de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten, en de hierop volgende War on Terror, lijkt de wereldorde definitief veranderd te zijn. Om welke verandering gaat het? Wat wordt bedoeld met de ‘nieuwe wereldorde’? Dergelijke vragen zullen deze week centraal staan.

Literatuur:

  • Kissenger, Wereldorde, Houten: Spectrum 2015, pp.
  • G. Molier, ‘The war on terror and self-defence against non-state actors’, in:Terrorism, Ideology, Law and Policy, G. Molier, A. Ellian en D. Suurland (red.), Dordrecht 2011: Republic of Letters, pp. 305-336.
  • G. Molier, ‘Kissengers wereldorde versus de internationale rechtsorde’, in:Civis Mundi, 2015, Vol. 2015 (34).
  • M.T. Flynn, The field of flight. How we can win the war against radical islam and its allies, New York: St. Martin’s Press 2016, pp. later invullen

Bijeenkomst 4 – Jihadisme: de ideologie van het islamitisch terrorisme

Woensdag 22 november 2017

Spreker 1: Dick Berlijn (voormalig Commandant der Strijdkrachten)

Spreker 2: Prof. dr. Afshin Ellian (Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden)

Mini-symposium: actieve deelname van cursisten

Deze week wordt het fenomeen jihadisme besproken en toegelicht. We focussen ons op de ideologie van het islamisme in de moderne tijd. Hierbij zal specifiek worden gekeken naar het salafisme – een ideologie die ook in Nederland aanhang vindt. Daarnaast zal het sjiitische revolutionaire denken van Khomeini aan de orde komen.

Verder zal een deel van de cursus deze week bestaan uit een mini-symposium, georganiseerd door de deelnemers. Hierbij is een actieve bijdrage vereist. Er zal later worden toegelicht wat exact van u wordt verlangd.

Literatuur:

  • D. Suurland, ‘A geneology of radical islamic theory and practice’, in:Terrorism, Ideology, Law and Policy, G. Molier, A. Ellian en D. Suurland (red.), Dordrecht 2011: Republic of Letters, pp. 97-165.
  • B. Tibi, ‘From old jihad to new jihad: the transformation of classical jihad to terrorist jihadism and its significance to Europe’, in: Terrorism, Ideology, Law and Policy, G. Molier, A. Ellian en D. Suurland (red.), Dordrecht 2011: Republic of Letters, pp. 35-65.
  • AIVD, ‘Van Da’wa tot jihad’, 2004.
  • Wellicht nog andere publicaties van de AIVD, later invullen

Bijeenkomst 5 – Juridische kaders rond terrorismebestrijding: nationale en internationale wetgeving

Woensdag 29 november 2017

Spreker 1: Prof. Dr. Cyrille Fijnaut
Spreker 2: prof. Dr. Afshin Ellian (Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden)

Terrorismebestrijding is sinds de aanslagen van 11 september 2001 een belangrijk thema geworden. In dit kader is zowel op nationaal als internationaal niveau wetgeving tot stand gekomen. Deze week zal worden ingegaan op het juridisch kader dat op deze manier gevormd is. We zullen de wetgeving zelf, maar ook de totstandkoming en de uitwerking hiervan in de praktijk bespreken. We focussen ons hierbij niet alleen op het nationale recht, maar ook op internationale en Europese wetgeving. Hierbij zal ook de internationale samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding tot stand komen.

Literatuur:

  • C. Fijnaut, ‘Western Europe under Terrorist Attack, also after the Military Defeat of IS’, in: European Journal of Crime, Criminal Law and Criminal Justice, 2016, vol. 24 (4), pp. 235-273.
  • M. Van der Woude, ‘De erfenis van 10 jaar van strafrechtelijke terrorismebestrijding in Nederland’, in: Strafblad, SDU: februari 2012.
  • L. Versteegh, ‘Hof van Justitie kiest voor bescherming van terrorismeverdachte in de
  • strijd om veiligheid’, in: NJB 2014/2065.
  • G.P.M.F. Mols, ‘Terrorisme en strafrecht: een latrelatie’, in: Strafblad 2015 (6) 17.

Bijeenkomst 6 – Jurisprudentie en strafrechtelijke vervolging van terreurverdachten

Woensdag 6 december 2017

Spreker 1: Prof. Dr. Afshin Ellian (Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden)
Spreker 2: Prof. mr. Jan Crijns (Wetenschappelijk Directeur van het Instituut en Afdelingsvoorzitter van de afdeling Straf- en Strafprocesrecht. Tevens hoogleraar Straf- en Strafprocesrecht aan de Universiteit Leiden)

Deze week zal een aantal rechterlijke uitspraken omtrent terrorisme worden besproken. Hierdoor is het is de bedoeling dat duidelijk zal worden hoe de wetgeving rondom terrorisme in Nederland wordt toegepast in concrete gevallen. Uitspraken in de zaken Hofstadgroep, Piranha en Context zullen hiervoor ter illustratie dienen.

Literatuur:

  • Jurisprudentie Hofstad, specifieke zaak later invullen
  • Jurisprudentie Piranha, specifieke zaak later invullen
  • Jurisprudentie Context, specifieke zaak later invullen

Bijeenkomst 7 – Multiculturele samenleving: de brede maatschappelijke en bestuursrechtelijke aanpak van het terrorisme

Woensdag 13 december 2017

Spreker 1: Drs. Dick Schoof (Nationaal Coördinator Veiligheid en Terrorismebestrijding)
Spreker 2: Prof. dr. Maartje van der Woude (hoogleraar Rechtssociologie aan het Van Vollenhoven Instituut)

Deze week zal worden ingegaan op de ontwrichtende kracht van het terrorisme op verschillende aspecten van de samenleving. In dit opzicht wordt de aanslag op Charlie Hebdo besproken en de invloed hiervan op de vrijheid van meningsuiting. Daarnaast wordt bekeken of terrorisme invloed heeft op de electorale verhoudingen in Europese landen en op welke manier dit het geval is. Ook de invloed van terrorisme op immigratiebeleid zal worden besproken.

Literatuur:

  • A. Ellian, Oratie Universiteit Leiden
  • M. van der Woude, later invullen
  • J. de Mul, Paniek in de polder: populisme en polytiek in Nederland, Zoetermeer: Klement 2011, pp. 51-67.

Bijeenkomst 8 – Grondrechten in het tijdperk van terrorisme

Woensdag 20 december 2017

Spreker 1: Prof. Dr. Afshin Ellian (Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden)
Spreker 2: Prof. dr. Paul Cliteur (hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden)

Mini-symposium

Deze week staat de invloed van terrorisme op de werking grondrechten centraal. Terrorisme kan zorgen voor botsing tussen grondrechten, zoals bijvoorbeeld tussen vrijheid van meningsuiting en het gelijkheidsbeginsel. Deze botsing leidt bijvoorbeeld tot heroverweging van anti-discriminatiewetgeving, hetgeen zal worden toegelicht. Verder zullen de processen Wilders I en II worden besproken. Tenslotte zal aandacht worden besteed aan strategieën voor deradicalisering. 

Deze week zal eveneens van de deelnemers worden verlangd dat zij een mini-symposium voorbereiden, dit zal later worden toegelicht.

Literatuur:

  • P.B. Cliteur, ‘Constitutional Principles as State Territory’, in: I.T. Beson & Bussey (eds.), Religion, Liberty and the Jurisdictional Limits of the Law,LexisNexis: Toronto 2017, pp. 65-89.
  • P.B. Cliteur, ‘Modern hostage-taking: a serious problem for religious liberty today’, in: Menuge, A., Religion, Liberty and the Law, Routledge: Londen/New York 2017, pp. 175-190.
  • B.R. Rijpkema, Wat te doen met antidemocratische partijen?: de oratie van George van den Bergh uit 1936, Amsterdam: Elsevier Boeken 2014, pp. 123-140.
  • P.B. Cliteur, ‘Vrijheid van expressie na Charlie Hebdo’, in: Nederlands Juristenblad, 2015, afl. 5, pp. 306-311.
  • H. Kaptein, ‘Reactie op Paul Cliteur, ‘Vrijheid van expressie na Charlie Hebdo’’, in: Nederlands Juristenblad, 2015, afl. 12, pp. 761-762.
  • P.B. Cliteur, ‘Een naschrift op Storme en Kaptein over Charlie Hebdo’, in: Nederlands Juristenblad, 2012, afl. 12, p. 763.

Datum:

1 november t/m 20 december 2017

Locatie:

Academiegebouw
Rapenburg 73
Leiden

Kosten:

€ 3750
Aanmelden
U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.